TORONTO — Mfumo wa uhamiaji wa Kanada unapitia mabadiliko makubwa mwaka 2026, yakiwemo sheria mpya zinazoathiri madai ya hifadhi, usimamizi mkali zaidi wa wakazi wa muda, vipaumbele vilivyorekebishwa vya Express Entry na hatua mpya zinazoathiri wafanyakazi, wanafunzi, familia na wakazi wa kudumu.

Kwa wahamiaji wapya na watu wanaopanga kuja Kanada, baadhi ya mabadiliko tayari yameanza kutekelezwa, huku mengine yakiathiri maombi na mipango kuanzia sasa.

Haya hapa ni mabadiliko 10 unayopaswa kuyajua.

1. Sheria mpya za kustahiki kupata hifadhi tayari zimeanza kutekelezwa

Sheria mbili mpya za kustahiki kupata hifadhi chini ya Mswada C-12 zinatumika kwa madai ya hifadhi yaliyowasilishwa baada ya Juni 3, 2025.

Kwa kawaida, dai la hifadhi haliwezi kupelekwa kwenye Bodi ya Uhamiaji na Wakimbizi ya Kanada ikiwa limewasilishwa zaidi ya mwaka mmoja baada ya mwombaji kuingia Kanada kwa mara ya kwanza baada ya Juni 24, 2020.

Sheria tofauti inawahusu watu wanaoingia Kanada kati ya vituo rasmi vya kuingilia nchini kupitia mpaka wa nchi kavu kati ya Kanada na Marekani. Ikiwa watasubiri zaidi ya siku 14 baada ya kuingia Kanada ndipo wawasilishe dai la hifadhi, kwa kawaida dai hilo halitapelekwa kwenye Bodi ya Uhamiaji na Wakimbizi (IRB).

Watu wanaoathiriwa na sheria hizi bado wanaweza kupata tathmini ya hatari kabla ya kuondolewa nchini, katika mazingira yanayostahili. Sheria hizi hazibadilishi Mkataba wa Nchi Salama ya Tatu (Safe Third Country Agreement), ambao unaendelea kutumika katika mpaka wa nchi kavu kati ya Kanada na Marekani.

HII INAMAANISHA NINI KWAKO: Ikiwa unaamini unahitaji ulinzi wa Kanada, usidhani kwamba unaweza kusubiri bila kikomo kabla ya kuwasilisha dai la hifadhi. Sheria hizi ni tata, na hali ya mtu binafsi inaweza kuathiri kustahiki kwake. Tafuta ushauri unaofaa wa kisheria au wa huduma za makazi mapema.

Mabadiliko zaidi ya sheria za hifadhi yamependekezwa

Serikali pia imependekeza kanuni za kuendelea kuboresha mchakato wa maombi ya hifadhi. Mapendekezo hayo yanajumuisha ratiba zilizo wazi zaidi za maombi, mchakato uliorahisishwa, msaada kwa waombaji walio katika mazingira magumu, pamoja na hatua zinazolenga kuwawezesha baadhi ya waombaji wanaostahiki kupata vibali vya kufanya kazi kwa haraka zaidi.

Mabadiliko haya ya kanuni yaliyopendekezwa hayapaswi kuchanganywa na sheria ambazo tayari zinatekelezwa. IRCC ilisema utekelezaji wa mabadiliko hayo ulitarajiwa baadaye mwaka 2026.

---

2. Baadhi ya wafanyakazi wa muda sasa wanaweza kusoma kwa hadi miezi sita bila kibali cha masomo

Sera ya muda ya umma iliyoanza kutekelezwa Septemba 4 inaruhusu wafanyakazi wa kigeni wanaostahiki na walio na vibali halali vya kufanya kazi kusoma kwa hadi miezi sita bila kupata kibali tofauti cha masomo.

Mpango wa masomo haupaswi kuzidi miezi sita, na ruhusa hiyo itaisha wakati kibali cha kufanya kazi kitakapomalizika, ikiwa kibali hicho kitaisha kwanza.

Hatua hiyo ni ya muda na imepangwa kubaki ikitekelezwa hadi Desemba 31, 2027.

Masomo ya muda wote yanayozidi masharti yanayoruhusiwa bado yanahitaji kibali cha masomo.

HII INAMAANISHA NINI KWAKO: Mfanyakazi wa muda sasa anaweza kuwa na fursa ya kusoma kozi fupi, programu ya mafunzo au masomo yanayohusiana na kupata leseni bila kupitia mchakato wa kupata kibali cha masomo, mradi masharti ya kustahiki yametimizwa.

---

3. Vipaumbele vya Express Entry vimebadilika

Makundi ya Express Entry ya Kanada kwa mwaka 2026 yanajumuisha madaktari wenye uzoefu wa kazi nchini Kanada, watafiti, wasimamizi wakuu, wataalamu wa sekta ya usafirishaji na waajiriwa wenye ujuzi katika jeshi.

Mfumo huo unaendelea kuchagua waombaji katika maeneo yakiwemo huduma za afya na kijamii, fani za ufundi pamoja na ujuzi wa lugha ya Kifaransa.

IRCC pia imeeleza kuwa waombaji wa Canadian Experience Class (CEC) ni miongoni mwa wanaopewa kipaumbele katika uteuzi wa mwaka 2026, jambo linaloonyesha juhudi za kuwahamisha baadhi ya wakazi wa muda ambao tayari wako Kanada kwenda kwenye hadhi ya ukaazi wa kudumu.

HII INAMAANISHA NINI KWAKO: Ikiwa unapanga kuomba ukaazi wa kudumu kupitia Express Entry, ni muhimu kuelewa ni makundi gani yanapewa kipaumbele na jinsi uzoefu wako wa kazi, elimu, lugha na uzoefu wa Kanada unavyoathiri kustahiki kwako.

---

4. Kanada inapunguza idadi ya wakazi wa muda

Serikali ya Kanada inalenga kupunguza idadi ya wakazi wa muda nchini. Mpango wa viwango vya uhamiaji unaweka lengo la wakazi wapya wa muda 385,000 mwaka 2026, likifuatiwa na 370,000 mwaka 2027 na 370,000 mwaka 2028.

Serikali pia inalenga kuhakikisha kwamba wakazi wa muda wanawakilisha chini ya asilimia 5 ya watu wote nchini kufikia mwisho wa 2027.

Mpango huo unawahusu wafanyakazi wapya wa muda na wanafunzi wa kimataifa; haimaanishi kwamba kila mkazi wa muda aliye Kanada kwa sasa atalazimika kuondoka nchini.

INAMAANISHA NINI KWAKO: wa muda, wanafunzi wa kimataifa na watu wengine wenye hadhi ya muda wanapaswa kufuatilia masharti ya vibali vyao na mipango ya uhamiaji, kwa sababu sera na viwango vya uhamiaji vinaendelea kubadilika.

---

5. Idadi ya wanafunzi wa kimataifa inadhibitiwa

Kanada inaendelea kudhibiti idadi ya wanafunzi wapya wa kimataifa. Lengo la mwaka 2026 ni kupokea wanafunzi wapya 155,000.

Takwimu za Januari hadi Julai 2026 zilionyesha maombi ya wanafunzi wapya 28,200, ikilinganishwa na 114,975 katika kipindi kama hicho mwaka 2025 na 292,875 mwaka 2024.

Serikali inasema kupunguzwa huko ni sehemu ya juhudi zake za kudhibiti idadi ya wakazi wa muda na kukabiliana na shinikizo kwenye makazi, miundombinu na huduma.

INAMAANISHA NINI : Wanafunzi wanaopanga kusoma Kanada wanapaswa kuangalia kwa makini mahitaji ya sasa ya vibali vya masomo, taasisi wanayopanga kuhudhuria na masharti ya programu yao kabla ya kuwasilisha maombi.

---

6. Baadhi ya wakazi wa kudumu wanaweza kupata huduma za makazi kwa muda mrefu zaidi

Kuanzia Aprili 1, 2026, baadhi ya wahamiaji wa kiuchumi wanaopata ukaazi wa kudumu wanaweza kupata huduma za makazi kwa hadi miaka sita kuanzia tarehe yao ya kuwa wakazi wa kudumu.

Kuanzia Aprili 1, 2027, kipindi hicho kitapunguzwa hadi miaka mitano.

Kuanzia Aprili 1, 2026, baadhi ya wahamiaji wa kiuchumi wanaopata ukaazi wa kudumu wanaweza kupata huduma za makazi kwa hadi miaka sita kuanzia tarehe yao ya kuwa wakazi wa kudumu. Kuanzia Aprili 1, 2027, kipindi hicho kitapunguzwa hadi miaka mitano.

Kuna tofauti kwa baadhi ya makundi, yakiwemo wakimbizi na watu waliolindwa.

INAMAANISHA NINI KWAKO: wapya wa kudumu wanaostahiki wanaweza kutumia huduma za makazi kwa muda mrefu zaidi kusaidia katika ajira, lugha, kujenga mtandao wa kijamii na kuzoea maisha nchini Kanada.

---

7. Maombi mapya ya Mpango wa Wazazi na Mababu yamesitishwa

Maombi yaliyopo yanaendelea kushughulikiwa, huku hadi maombi 15,000 yakitarajiwa kushughulikiwa mwaka 2026.

Existing applications will continue to be processed, and the government plans to admit up to 15,000 people through the program in 2026.

Kwa baadhi ya familia, Super Visa inaweza kuwa chaguo jingine la kuwaruhusu wazazi na babu na nyanya kukaa Kanada kwa muda mrefu.

INAMAANISHA NINI KWAKO: zinazopanga kuleta wazazi au babu na nyanya Kanada zinapaswa kuangalia hali ya sasa ya programu na mahitaji ya Super Visa kabla ya kupanga hatua inayofuata.

---

8. Ada za maombi ya ukaazi wa kudumu zimeongezeka

Kuanzia Aprili 30, 2026, baadhi ya ada za maombi ya ukaazi wa kudumu ziliongezeka. Ada ya Right of Permanent Residence iliongezeka kutoka dola 575 hadi dola 600.

Ada ya mwombaji mkuu chini ya Provincial Nominee Program iliongezeka kutoka dola 950 hadi dola 990, huku ada ya mwombaji mkuu wa programu za familia ikiongezeka kutoka dola 545 hadi dola 570.

Maombi yaliyopokelewa kuanzia Aprili 30 yanatozwa ada mpya.

INAMAANISHA NINI KWAKO: wanapaswa kuangalia ada za sasa kwenye tovuti rasmi ya Immigration, Refugees and Citizenship Canada (IRCC) kabla ya kuwasilisha maombi.

---

9. Sheria za uraia kwa ukoo zimebadilika

9. Sheria za uraia kwa ukoo zimebadilika

Sheria za uraia wa Kanada kupitia ukoo zilibadilika Desemba 15, 2025. Mabadiliko hayo yanaweza kuwafanya baadhi ya watu waliozaliwa au walioasiliwa nje ya Kanada kabla ya tarehe hiyo kuwa raia wa Kanada.

Kwa watoto wanaozaliwa au kuasiliwa nje ya Kanada baada ya mabadiliko hayo, mzazi wa Kanada ambaye pia alizaliwa au kuasiliwa nje ya Kanada anaweza kumpitishia mtoto uraia ikiwa mzazi huyo aliishi Kanada kwa angalau miaka mitatu kabla ya mtoto kuzaliwa au kuasiliwa.

INAMAANISHA NINI KWAKO: Familia za Kanada zinazoishi nje ya nchi zinapaswa kuangalia kwa makini sheria mpya za uraia kupitia ukoo ili kujua kama watoto wao wanastahiki uraia wa Kanada.

---

10. Kanada inaharakisha mchakato wa kuwabadilisha baadhi ya wafanyakazi wa muda kuwa wakazi wa kudumu

Kanada inapanga kuharakisha mabadiliko ya hadhi ya hadi wafanyakazi 33,000 wa muda kuwa wakazi wa kudumu katika 2026 na 2027, chini ya mpango wa viwango vya uhamiaji wa 2026–2028.

Hatua hiyo inalenga kusaidia baadhi ya wafanyakazi ambao tayari wana uzoefu wa kufanya kazi nchini Kanada kubadili hadhi yao kuwa ukaazi wa kudumu.

This is part of a broader strategy that gives greater attention to people already in Canada with needed skills and experience.

INAMAANISHA NINI KWAKO: wa muda ambao wanaweza kustahiki programu za ukaazi wa kudumu wanapaswa kufuatilia mahitaji na fursa zinazopatikana chini ya mipango ya sasa ya uhamiaji.

---

WAHAMIAJI WANAPASWA KUFANYA NINI SASA

Sheria za uhamiaji zinazidi kutofautiana kulingana na programu husika, jambo linalofanya kutegemea ushauri wa zamani kuwa hatari zaidi.

Ikiwa wewe ni mhamiaji mpya, mfanyakazi wa muda, mwanafunzi wa kimataifa, mwombaji wa hifadhi au mwombaji wa ukaazi wa kudumu:

• • Angalia hali ya kibali chako: Hakikisha work permit, study permit au hati nyingine za uhamiaji bado ni halali.
• Fuatilia tarehe muhimu: Baadhi ya sheria na sera zina tarehe maalum za kuanza au kumalizika.
• • Tumia vyanzo rasmi: Angalia taarifa za IRCC kabla ya kuchukua hatua kuhusu maombi yako.
• Weka copy za documenti zako
• Usitegemee mitandao ya jamii na video za zamani kwa ajili ya ushauri wa uhamiaji
• Usichelewe: Ikiwa mabadiliko ya sheria yanaweza kuathiri hadhi yako au maombi yako, tafuta taarifa na ushauri mapema.

Immigration Watch

Ilisasishwa mwisho: Septemba 27, 2026

Last updated: Sept. 27, 2026

Makala hii inatoa taarifa za jumla na si ushauri wa kisheria. Sheria za uhamiaji na masharti ya programu zinaweza kubadilika. Wasomaji wanapaswa kuthibitisha hali zao binafsi kupitia vyanzo rasmi vya serikali au kwa mtaalamu aliyehitimu.

Msimulizi is now on the Whattsup Channel. Click here