Mwezi wa Ukombozi (Emancipation Month) ni Nini?

Mwezi wa Ukombozi unaheshimu mapambano ya kudumu ya haki za binadamu huku ukitambua michango ya watu wenye asili ya Afrika.Huadhimishwa mwezi Agosti mzima, na hukabiliana na sura chungu ya historia huku pia ukielekeza umakini kwenye wajibu unaoendelea wa kupinga ubaguzi wa rangi, ubaguzi na vikwazo vingine vya usawa.

Kwa wanajamii wengi wa diaspora ya Afrika waliolifanya Kanada kuwa makazi yao, historia ya biashara ya utumwa ya kuvuka Atlantiki mara nyingi huhusishwa zaidi na Marekani, Karibiani na sehemu nyingine za Amerika. Hata hivyo, viongozi wa jamii ya Watu Weusi Kanada wanasema Mwezi wa Ukombozi ni wa diaspora nzima ya Afrika na wanataka ushiriki mkubwa zaidi kutoka jamii za Afrika.

Rosemary Sadlier, mwandishi wa Kanada, mwalimu na rais wa zamani wa Ontario Black History Society, alikuwa katika mstari wa mbele katika juhudi za miongo kadhaa za kupata utambuzi rasmi wa Agosti 1 kama Siku ya Ukombozi.

“Ni wakati sasa kwa jamii ya Afrika nchini Kanada kukumbatia maadhimisho ya Ukombozi, kwa kuwa sisi ni sehemu ya jamii moja,” alisema Sadlier.

Ujumbe wake ulisisitiza mada pana ya mkusanyiko: ukombozi si tukio la kihistoria la kundi moja tu la watu Weusi. Urithi wake unaunganisha vizazi na jamii mbalimbali za diaspora ya Afrika.

Ukombozi, Bendera ya Pan-Afrika na Marcus Garvey

Ikipaa juu ya sherehe hiyo ilikuwa alama yenye historia inayovuka mipaka ya Kanada.

Bendera ya Pan-Afrika yenye rangi nyekundu, nyeusi na kijani — inayojulikana pia kama Bendera ya Ukombozi wa Watu Weusi — ilipitishwa rasmi mwaka 1920 na Universal Negro Improvement Association and African Communities League (UNIA-ACL), shirika lililoongozwa na Marcus Garvey, mwanaharakati wa Pan-Afrika aliyezaliwa Jamaica.

Bendera hiyo ilijitokeza kama ishara yenye nguvu ya utambulisho wa Watu Weusi, umoja, ukombozi na kujitawala, na ikawa mojawapo ya alama za kudumu za harakati za Pan-Afrika.Garvey alielewa nguvu ya kisiasa na kisaikolojia ya watu kuwa na alama zao wenyewe.

Katika hotuba ya mwaka 1921, alisema: “Nionyeshe jamii au taifa lisilo na bendera, nami nitakuonyesha jamii ya watu wasio na fahari yoyote.”

Amy Jacques Garvey, mke wake na mwandishi wa habari, mhariri na mwanaharakati wa Pan-Afrika mwenye ushawishi kwa haki yake mwenyewe, baadaye aliandika shairi la sifa lililojitolea kwa bendera hiyo.

Zaidi ya karne moja baada ya kupitishwa kwake, bendera ya nyekundu, nyeusi na kijani inaendelea kupandishwa katika mikusanyiko ya kuadhimisha uhuru na upinzani wa Watu Weusi.

Hata hivyo, katika Jumba la manispaa ya Mji wa Toronto, sherehe ya mwaka huu ilibeba changamoto ya kisasa.Ikiwa Bendera ya Ukombozi wa Watu Weusi inawakilisha uhuru, umoja na kujitawala, wazungumzaji walisisitiza kuwa kanuni hizo lazima pia ziwafikie Watu Weusi wenye ulemavu — katika maeneo ya kazi, madarasa, utafiti, mashirika ya jamii na vyumba vya maamuzi.

Kabla ya hotuba yake, Meya wa Toronto Olivia Chow alikabidhi hati ya tamko kwa Liza Arnason, mwanzilishi wa Asē Community Foundation na mwanaharakati wa haki za watu wenye ulemavu.

Chow alisema vikwazo vilivyopo havipaswi tu kurekebishwa bali kuondolewa kabisa. Aliahidi kufanya kazi na watetezi wa Watu Weusi wenye ulemavu, madiwani na wanajamii kuunda programu, kuondoa vikwazo na kusaidia uwezeshaji wa watu wenye ulemavu.

lakini ujumbe kutoka juu ya roshani ya City Hall ulikuwa wazi chini kabisa: ahadi

Msimulizi is now on the Whattsup Channel. Click here