Afrika na Cuba: Deni la Heshima Wakati wa Mtihani

Kwa tafsiri yoyote ya uaminifu ya historia, Afrika haiko nje ya simulizi ya Cuba.

Afrika iko ndani ya simulizi hilo. Katika wakati ambapo Cuba inakabiliwa na mashinikizo mapya, vikwazo vya kiuchumi, na vitisho kutoka Washington chini ya lugha ileile ya nguvu ya Donald Trump, Afrika inapaswa kujiuliza swali gumu lakini la lazima: ni nani aliyesimama nasi tulipokuwa peke yetu? Jibu limeandikwa kwa damu, kujitoa, na mshikamano—Cuba. Hili si suala la hisia. Ni historia.

Wakati Afrika Ilivuja Damu, Cuba Iliitika.

Miaka ya 1960 na 1970, mataifa mengi ya Afrika yalipotoka kwenye ukoloni, hayakupata pumziko. Mara moja yakakabiliwa na vita vya mawakala, mashambulizi ya ubaguzi wa rangi, kunyimwa uchumi, na hujuma za kisiasa. Wakati mataifa yenye nguvu yakijadili mustakabali wa Afrika katika miji ya mbali, Cuba ilifika kwa vitendo. Madaktari, walimu, wahandisi, na wanajeshi wa Cuba walivuka Bahari ya Atlantiki si kwa faida, si kwa ardhi, wala si kwa ushawishi—bali kwa misingi ya haki. Kuanzia Algeria hadi Guinea-Bissau, kutoka Ethiopia hadi Angola, Cuba iliweka watu wake pale ilipodai kusimama.Sura muhimu zaidi ni Afrika ya Kusini. Wakati utawala wa kibaguzi wa Afrika Kusini ulikuwa umejihami, umeungwa mkono, na kulindwa na mataifa ya Magharibi, vikosi vya Cuba vilisimama bega kwa bega na Waangola na Wanamibia. Vita vya Cuito Cuanavale havikuwa mapambano ya kijeshi tu; vilikuwa hatua ya mabadiliko. Hayati Nelson Mandela mwenyewe alitambua kuwa mchango wa Cuba uliivunja dhana ya kutoshindika kwa ubaguzi wa rangi na kuharakisha ukombozi wa Kusini mwa Afrika.Hakuna taifa la Afrika lililolipa Cuba kwa hili. Hakuna rasilimali zilizochukuliwa. Hakuna bendera zilizopandishwa.Mshikamano Bila AnkaraMchango wa Cuba haukuishia pale bunduki ziliponyamaza. Katika miongo iliyofuata, madaktari wa Cuba walijaza zahanati za vijijini kote barani Afrika ambako wengine hawakuthubutu kwenda. Walimu wa Cuba waliwafundisha wataalamu wa Afrika. Masomo na ufadhili wa Cuba uliwasomesha vizazi vya Waafrika wakati fursa zilipokuwa chache.Yote haya yalifanyika wakati Cuba yenyewe ikikabiliwa na vikwazo, kutengwa kiuchumi, na mateso yaliyoletwa na nguvu zilezile ambazo leo zinarejea tena kwa vitisho.Hili ndilo jambo la msingi lisilosahaulika: Cuba iliipa Afrika kile ilichohitaji zaidi katika nyakati zake dhaifu—mshikamano bila masharti.

Taifa Linalobanwa—TenaLeo, Cuba inakabiliwa tena na uhasama. Vikwazo vya kiuchumi vinaongeza mateso kwa raia wa kawaida. Upatikanaji wa dawa, mafuta, na mifumo ya kifedha unaendelea kuzuiwa. Lugha ya vitisho imerejea, ikifichwa katika maneno ya kibabe.Hili si suala la kuunga mkono kila sera ya Cuba.

Ni suala la kutambua dhuluma inapojitokeza—hasa inapolenga taifa ambalo liliisimamia Afrika bila kusita wakati wengine walipogeuza macho.

Sauti ya Afrika Iko Wapi?

Umoja wa Afrika (AU) ulianzishwa juu ya misingi ya umoja, uhuru wa mataifa, na kupinga udhibiti wa nje. Misingi hiyo haina maana ikiwa itabaki kimya wakati rafiki wa kihistoria ananyanyaswa.Afrika haina haja ya kutishia mtu yeyote. Lakini Afrika lazima iseme. Iseme kwa ajili ya uhuru wa mataifa Iseme dhidi ya adhabu za pamoja kwa raia wasio na hatia Iseme kwa kumbukumbu ya mapambano ya pamoja Ukimya wa kidiplomasia katika nyakati kama hizi si kutokuwamo—ni kusahau historia.Deni Linalozidi Diplomasia Hili si wito wa vita wala ujasiri usio na busara. Ni wito wa ujasiri wa kimaadili.Afrika ina deni kwa Cuba zaidi ya matamko ya heshima na kumbukumbu zilizofifia. Ina deni la utambuzi, utetezi, na mshikamano wa wazi. Kuanzia Addis Ababa hadi Pretoria, kutoka Dakar hadi Dar es Salaam, sauti za Afrika—serikali, wasomi, asasi za kiraia, na wananchi wa kawaida—zinapaswa kusema wazi: Cuba haiko peke yake.Historia inaangalia.Cuba ilisimama wakati Afrika ilikuwa chini.Sasa Afrika lazima isimame na ihesabike.Si kwa hisani.Si kwa itikadi.Bali kwa heshima.

Msimulizi is now on the Whattsup Channel. Click here